Na današnji dan/ 25. avgust: 1749. rođen Gete, 1833. u Britaniji zabranjeno robstvo, 1991. umro srpski patrijarh German… | Mixer portal

Na današnji dan/ 25. avgust: 1749. rođen Gete, 1833. u Britaniji zabranjeno robstvo, 1991. umro srpski patrijarh German…

Rezultat slika za gete

J.W.Gete

 

Na današnji dan 25. avgusta desili su se sljedeći značajni događaji u istoriji i kulturi čovječanstva:

 

430. – Umro rimski sveštenik Aurelije Avgustin, poznat kao Sveti Avgustin, episkop u rimskoj sjevernoj Africi, najznamenitiji predstavnik rane hrišćanske filozofije, tzv. patristike. U najvažnijem svom djelu – “O državi Božijoj” – istoriju čovječanstva je objašnjavao Božjim namjerama. Pri tome je pravio razliku između idealne – vječne “države Božije” – i privremenih, prolaznih oblika zemaljske države. To djelo je dugo bilo doktrinarni osnov crkvene kritike svjetovnih ustanova.

1645. – Umro holandski pravnik, pisac i humanista Hugo Grocijus, osnivač nauke o međunarodnom pravu. Pripadao je “školi prirodnog prava” i dokazivao jednakost ljudi među sobom i pred zakonom. Takođe je tvrdio da su okeani opšte dobro i da pojedine zemlje nemaju pravo njihovog ekskluzivnog korišćenja. U Holandiji se u vrijeme oštrih sporova rimokatolika i protestanata zauzimao za vjersku toleranciju, dokazujući da su obje grupe hrišćanske i da nema razloga za sukobljavanja, ali je 1618. uhapšen u Utrehtu i 1619. osuđen na doživotnu robiju kao vjerski jeretik. Uspio je 1621. da pobjegne u Francusku i od 1635. do smrti bio je ambasador Švedske u Francuskoj. Djela: pravna i religiozna – “De iure belli ac pacis”, “Mare liberum”, “De iure praedae”, “De veritate religionis Cristianae”, “Via et votum ad pacem eclesiasticam”, drame – “Christus patiens”, “Sophomphaneas”, “Adamus exul”.

1749. – Rođen njemački pisac Johan Volfgang Gete, jedno od najvećih imena svjetske literature. Nekoliko godina poslije završenih studija prava u Stazburu preselio je u Vajmar, gdje je 28 godina bio upravnik pozorišta. Osim književnosti, u kojoj se nametnuo kao obnovitelj lirike, drame, epa i romana, intenzivno se bavio filozofijom, prirodnim naukama, slikarstvom i državničkim poslovima u Vajmaru. Srbe je zadužio pisanjem o srpskoj narodnoj poeziji, kojom se oduševljavao, i prevodom više narodnih pjesama, uključujući “Hasanaginicu”. Ostavio je jednu od najvećih i najzanimljivijih zbirki pisama. Djela: “Faust”, “Vilhelm Majster”, “Verter”, “Izbor po srodnosti”, drame “Gec od Birlinhema”, “Egmont”, “Ifigenija na Tauridi”, “Torkvato Taso”, tragedije “Klaviho”, “Vanbračna kći”, ep “Herman i Doroteja”, putopis “Putovanje po Italiji”, autobiografsko djelo “Iz mog života”, poezija “Marijenbadska elegija”, “Rimske elegije”, “Zapadno-istočni divan”, epigrami “Ksenije”, optičko djelo “Teorija boja”.

1813. – Od rana zadobijenih u bici na Deligradu umro srpski junak iz Prvog srpskog ustanka Jovan Kursula, megdandžija opjevan u narodnim pjesmama. U nizu bitaka se istakao junaštvom, posebno u boju na Crnom vrhu 1809. – kad su Turci pod komandom Alije Gušanca pokušali da prodru u Gružu i Jasenicu – i u septembru 1810. na Varvarinskom polju, kad je junaštvom zadivio ruske dobrovoljce koji su se borili na strani Srba, pa čak i same Turke.

1833. – Parlament zabranio ropstvo u cijeloj Britanskoj imperiji.

1849. – Austrijske trupe pod komandom Johana Jozefa Radeckog okupirale italijanski grad Veneciju poslije opsade započete 20. jula 1849.

1877. – Rođen engleski proizvođač automobila i pilot Čarls Stjuart Rols, koji je s Frederikom Henrijem Rojsom 1906. osnovao kompaniju za proizvodnju automobila “Rols-Rojs”. Rojsova firma je 1904. počela da pravi automobile, čiji je izgled impresionirao Rolsa, i njih dvojica su dvije godine kasnije postali suvlasnici kompanije čija su vozila u automobilskoj industriji nenadmašna po luksuzu i kvalitetu. Kompanija “Rols-Rojs” proizvodi i avionske motore. Rols je prvi pilot koji je – u junu 1910. godine – preletio La Manš u oba pravca bez zaustavljanja, a u julu 1910. je kao prvi britanski pilot poginuo u avionskoj nesreći.

1910. – Na svečanoj sjednici Narodne skupštine u Cetinju kneževina Crna Gora proglašena kraljevinom, a knez Nikola Prvi Petrović kraljem.

1944. – U južnom francuskom gradu Marseju u Drugom svjetskom ratu predali se preostali njemački vojnici, a istog dana je oslobođen i obližnji Tulon.

1960. – Umro srpski pisac Sima Pandurović, jedan od osnivača srpske moderne. Filozofski fakultet je završio u Beogradu, bio je gimnazijski profesor u Valjevu i Beogradu, uređivao je više časopisa, od kojih je najznačajniji “Misao”. Kritika je oštro reagovala na njegovu prvu zbirku pjesama “Posmrtne počasti”, prožetu pesimizmom, u kojoj je dramatično opjevao bolnu tragediju ljubavi, duševne krize i gorčine, nespokoj i pobunu i osjećanje smrti. Kasniji stihovi su misaono složeniji, ali i u njima preovladava rezignacija. Ispjevao je i niz rodoljubivih pjesama. Prevodio je s francuskog i engleskog jezika – posebno su vrsni prevodi djela Viljema Šekspira. Ostala djela: zbirke pjesama “Dani i noći”, “Okovani slogovi”, “Stihovi”, “Pesme”, knjige eseja “Razgovor o književnosti”, “Ogledi iz estetike”.

1987. – Umro američki filmski režiser Džon Hjuston, jedan od najistaknutijih američkih sineasta 20. vijeka, izvrstan u radu s glumcima. Snimio je mnoštvo filmova, najviše pustolovnog i kriminalističkog žanra. Filmovi: “Malteški soko”, “Rt Largo”, “Bijasmo stranci”, “Blago Sijera Madre”, “Džungla na asfaltu”, “Crvena značka za hrabrost”, “Afrička kraljica”, “Mobi Dik”, “Noć iguane”, “Odsjaj u zlatnom oku”, “Grad izobilja”, “Naš čovjek iz Australije”, “Sudija za vješanje”, “Eni”, “Ispod vulkana”.

1991. – Umro patrijarh srpski German. Bogoslovski fakultet je studirao u Beogradu, a prava u Parizu. Poslije smrti patrijarha Vikentija 1958. godine izabran je za poglavara Srpske pravoslavne crkve. Zbog teške bolesti, 2. decembra 1990. je na njegovo mjesto izabran patrijarh Pavle.

1994. – Okončan dvodnevni referendum u Republici Srpskoj, na kojem je više od 90 odsto građana odbacilo mirovni plan Kontakt-grupe za bivšu BiH.

1995. – Minobacačka granata je na sarajevskoj pijaci “Markale” usmrtila 37 i ranila 85 ljudi, za šta su optuženi Srbi, što je poslužilo kao izgovor za masovne napade avijacije NATO pakta na Republiku Srpsku.

1996. – Vlada SAD zabranila vođi “Nacije islama” Luisu Farakanu da prihvati obećani libijski poklon od milijardu dolara radi ekonomske i političke pomoći američkim crncima.

2000. – Milan Levar, ključni svjedok u istrazi Haškog tribunala o zločinima hrvatskih trupa nad Srbima u Gospiću, poginuo u podmetnutoj eksploziji u njegovoj kući u Gospiću. Levar je sahranjen 31. avgusta u Gospiću.

2004. – Vatikan vratio Ruskoj pravoslavnoj crkvi ikonu Kazanske Bogorodice iz 16. vijeka, koja se smatra zaštitnicom Rusije.

Mixer portal

Shortlink: